Сачыненне на тэму ” Гандлярка і паэт”

...

У чым жа асаблівая чароўнасць аповесці Івана Шамякіна і чаму менавіта на яе зрэагавала ідэалагічная машына? Успомнім сюжэт. Пачынаецца вайна. Маладая мінчанка Вольга Ляновіч – камароўская гандлярка,  выкупляе з лагера савецкага ваеннапалоннага – не з адмысловых патрыятычных памкненняў?  а з чыста практычных. Выкуплены аказваецца паэтам. Як і чакаецца, у працэсе зносін гэтак розных асоб адбываецца ператварэнне абмежаванай мяшчанкі ў верную сяброўку паэта і храбрую падпольшчыцу.

У пачатку аповесці ёсць карціна разграблення мясцовым насельніцтвам крам перад прыходам немцаў. Гераіня з рызыкай для жыцця цягне ў свой дом запасы. Зразумела, аўтар паспрабаваў выказаць сваё асуджэнне « мяшчанцы ». Але ўсё ж чытач адчувае, што ён разумее і апраўдвае сваю гераіню, бо натуральная місія жанчыны – забяспечыць выратаванне сабе і дзіцяці. Гэты эпізод выклікаў асабліва жорсткія нападкі.

Такім чынам увасабленне праўды зямной – гандлярка Вольга – жанчына, маці і жонка, працавітая і запаслівая, навучаная выжываць у варожым свеце, – нават сама сябе яна называе ваўчыцай.

Ўвасабленне праўды духоўнай – неспрактыкаваны юнак Алесь Шпак, лірычны паэт і палымяны патрыёт. Зрэшты, чамусьці менавіта Вольга, слухаючы вершы Блока, заўважае , што аўтар, павінна быць, верыў у Бога. І кажа выдатную фразу, што « хто ў Бога верыў , той i пiсаць дабра ўмеў ».

Што трактуецца як пацверджанне яе « цемры». Наогул, з самага пачатку адносіны герояў нялепшыя. Усюды падкрэсліваецца жаноцкасць, далікатнасць Алеся. Калі ён чытае вершы, Вольга кажа, што голас у яго дзявочы. Яе і прыцягваюць менавіта гэтыя бездапаможнасць і неспрактыкаванасць. Прычым адносіны іх пачынаюць развівацца не з самай звыклай кропкі: гераіня фактычна купляе які спадабаўся ёй хлопчыка, змардаваны герой цалкам ва ўлады свой « гаспадыні ».

Але паступова ўлада мяняецца. Вольга прылучае юнака да таямніц прыроды.

Пасля пазнання любові Алесь вучыцца забіваць. Але каханне ва ўсёй яе паўнаце адкрылася толькі жанчыне, ваўчыцы, ўвасобіліся ў сабе ўсе – і інстынкт, і духоўную смагу. І вось ужо Вольга працуе на падполле, рызыкуючы жыццём, спрабуючы стаць годнай свайго паэтычнага і патрыятычнага каханага. Але, як прызнаваўся сам аўтар, аднаго кахання да субтыльных паэту цэнзарам здалося мала, каб здзейсніць ператварэнне гандляркі ў патрыёткі. І з’яўляецца які валодае ідэалагічнымі паўнамоцтвамі камандзір падполля.

Але ці ёсць зваротны запал у душы яе каханага? Вольга гатовая змірыцца нават з тым, што для яе не будзе месца ў яго далейшы лёс: « Я думала, як мы будзем жыць, калi скончыцца вайна , – i як бы схамянулася – паправiлася : – Як я буду жыць » .

А паэт можа казаць толькі штампамі пра тое, што трэба забіваць ворагаў. І Вольга бярэ на сябе невыносна цяжкае для яго заданне – пакараць смерцю здрадніка. Але яе гібель як бы прадвызначаная – бо цяжка ўявіць, што ў лёсе інтэлігентнага Алеся знайшлося б для яе месца ў мірным жыцці.

Дарэчы, у гераіні быў рэальны прататып. Калі Іван Шамякін ўбачыў, як яго знаёмая падпольшчыца бойка гандлюе гароднінай на рынку, расчараваўся, бо гандляры лічыліся «ніжэйшых пластом » грамадства. Так, гэта было не па канонах : гераіня ўключаецца ў барацьбу, яе поўніла любоўю да мужчыны. Велізарная сіла абуджаныя пачуццём, пад напорам якога трэскаюцца і класічны мармур, і сацрэалістычных бронза, – вось што пудзіла … Ну а калі б Алесь апынуўся не камсамольцам і ня патрыётам, а, дапусцім, заўзятым антысаветчыкам ?

Каханне падчас вайны, у гадзіну буры … Забароненая, недазволеная – бо Вольга жонка чырвонаармейца. Але як жа не атрымліваецца на фоне гэтай « цёмнай », любові пафасныя правільныя героі! Сяброўка Вольгі, падпольшчыца Лена, прызнаецца ў зайздрасці да сяброўкі, якая змагла палюбіць нават у такі час, а вось яна, правільная, нават у мірны час не змагла. Гэта была яшчэ і рэабілітацыя ўсё роўна цярпеў знявагу саслоўя.

...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


+ three = 9

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>