Сачыненне на тэму “Тэма Радзімы ў сучаснай паэзіі”

...

«Адзіныя ветразь і душа, “Душа і радзіма адзіныя»,- спяваецца ў папулярным кінасэрыяле аб гардэмарынах, юных герояў-патрыётаў XVIII стагоддзя. Словы песні знаходзяць у іх учынках яркае, захапляльны і відовішчны выраз, як і належыць у добрым фільме.

Аднак аб жывых сувязях радзімы і душы можна сказаць па-іншаму: ціха і асцярожна, напаўголасу, «пра сябе» – так, як гэта рабіў паэт Мікалай Рубцоў. Тых, хто звяртаецца да яго на рэдкасць простым і празрыстым радках, ахоплівае шчымлівае пачуцце, цяжка перадаць словамі:

У святліцы маей светла.

Гэта ад начной зоркі.

Матухна возьме вядро,

Моўчкі прынясе вады-

Першыя вершы Рубцова з’явіліся ў друку ў канцы 1960-х гадоў, калі паэты не пакутавалі ад няўвагі публікі. Студэнцкія аўдыторыі, залы Палацаў культуры, эстрадныя сцэны, нават палі стадыёнаў – усюды гучалі натхненыя паэтычныя галасы, дзерзкія прароцтва, імкнуцца ў што бы то ні стала сказаць пра «час і пра сябе» што-то новае, небывалае, якое дзівіць уяўленне слухачоў.

Тэма радзімы – не толькі цэнтральная ў яго творчасці, але і адзіная, якая ўвабрала ў сябе роздум паэта аб жыцці, каханні, прыродзе.

Я буду скакаць па ўзгорках заснулага Айчыны, Невядомы сын дзіўных вольных плямен!

Як раней скакалі на голас ўдачы капрызнай,

Я буду скакаць па слядах миловавших часоў…

Так пачынаецца адзін з самых выдатных вершаў М. Рубцова.

Сілай паэтычнага ўяўлення ствараецца абагульнена-сімвалічны вобраз роднай зямлі як народнай вольніцы. У адзіным парыве голас аўтара, нашага сучасніка, зліваецца з многаголоссем мінулых стагоддзяў, і нехаця ўспамінаецца паэтычны цыкл Аляксандра Блока «На поле Куліковым».

У вершы «Бачанне па ўзгорку» гэтая сувязь становіцца яшчэ больш нагляднай. Унутраным зрокам Рубцоў зноў пачынае бачыць «карціны грознага разладу», «тупы чаравік скуластага Батыя». Але не толькі бачання старажытнасці «у крыві і ў жэмчугу» ажываюць пад яго пяром. Рэальнымі становяцца і ворагі будучага, «татары, і манголы» «іншых часоў»:

Яны нясуць на сцягах чорны крыж,

Яны крыжамі неба закрасцілі.
Як заклінанне гучыць зварот паэта: «Расія, Русь! Захоўвай сябе, захоўвай!» У гэтым загаворы, як у шматлікіх прызнаннях у каханні да рускай даўніны, лясах, погостам, нябесаў, «падпаленым ад спекі», шэпт іў «у омутной вады», прычым,- «каханне навек, да вечнага спакою» няма ні дэкларацыйнасць, ні паставы.

Самую смяротную сувязь сцвярджаў паэт. Думка і пачуццё зліваюцца ў яго паэзіі разам, пераходзячы адзін у аднаго. Адсюль-адчуванне натуральнасці і прастаты паэтычных вобразаў пры іх інтэлектуальнай напоўненасці. Не выпадкова любімым паэтам Рубцова быў Фёдар Цютчаў, глыбокі мысляр і найтанчэйшы лірык адначасова.

У вершах Рубцова зачараванне жыццем, любаванне прыгажосцю і гармоніяй прыроды («О, сельскія віды!»), як правіла, суседнічаюць з сумным роздумам аб лесё сваім і іншых «Жыццё была б непаўнацэнная не толькі без таямніцы, але і без суму»,- лічыў паэт. І сум деиствительно афарбоўвае чыстае паэтычнае слова, надае яму большую ступень быцця.

Ціхая мая радзіма!

Вярбы. рака, салаўі.

Маці мая тут пахаваная

У дзіцячыя гады мае

Ціна і цяпер балаціна Там, дзе купацца любіў Ціхая мая радзіма,

Я нічога не забыўся

У гэтым вершы які стаў класічным вобраз «ціхай», малой радзімы, не губляючы сваей пранізлівасці і канкрэтнасці, становіцца чынам ўсёй Расіі, вобразамі дзяцінства і юнацтва, блізкімі сэрцу кожнага.
 

 

...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


eight − 4 =

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>